Tips voor innovatie binnen nieuwsmedia

Dagbladen staan voor een grote uitdaging. Innoveren om te overleven in tijden van dalende oplagen en teruglopende advertentie-inkomsten. Efficiënte vernieuwing binnen grote nieuwsmedia komt door in het klein te beginnen met een selecte groep mensen. Innovatie is een kwestie van verbeteren en bijschaven tot het een succes wordt. En het dan als mediabedrijf omarmen.

13839-300-312Dat vertelde de Japanse Amerikaan Joi Ito vorige maand in een interview over innovatie bij nieuwsmedia. Ito is een succesvol internetondernemer en directeur van het technologisch onderzoeksinstituut MIT Media Lab in Massachusetts. Zijn curriculum is indrukwekkend. Ito zit in het bestuur van onder meer The New York Times Corporation en Mozilla Foundation, zette meerdere bedrijven op en investeerde als één van de eersten in succesvolle techbedrijven als Twitter en Flickr.

Niet net zolang bezuinigen tot je verdwijnt

Elk groot bedrijf dat zich bevindt in een sector met fundamentele problemen zou volgens Ito als eerste moeten experimenteren met nieuwe dingen. “Apple deed dat bijvoorbeeld. Voorafgaand aan de iMac was Apple een zinkend schip, maar Jobs innoveerde zich eruit.” Wanneer je als bedrijf verlies lijdt, zijn er volgens Ito twee opties. “Óf je gaat ‘all in’ en richt je op innovatieve experimenten. Óf je kiest ervoor om kleiner en kleiner te worden, net zolang tot je verdwijnt. In Japan zie je bijvoorbeeld veel bedrijven die zich vooral focussen op het snijden in kosten. Dan kan je blijven snijden totdat je verdwijnt. Dat is letterlijk zinken met het schip.”

Volgens Ito moeten traditionele nieuwsmedia het risico nemen het vakgebied fundamenteel te veranderen. Dat kan ook zonder grote financiële risico´s door bijvoorbeeld een aantal mensen binnen de organisatie, die weten waar ze het over hebben, vrij te maken voor innovaties. Laat ze vijftien procent van hun werktijd besteden aan experimenten met vernieuwingen, vertelt hij, daarmee houd je de kosten laag. “Slechts met twee gemotiveerde ingenieurs is het mogelijk om het volgende blogging-systeem te ontwerpen of de volgende Twitter. De truc is om te starten met kleine teams, te experimenteren aan de randen van het bedrijf, en het niet direct institutioneel te lanceren. Maar wanneer het succesvol wordt, omarm het dan als mediabedrijf.”

De moeilijkheid van het implementeren van grootschalige innovaties is dat het gedrag van mensen continu verandert, mede onder invloed van snel opkomende technologieën. Grote mediabedrijven kunnen deze veranderingen volgens Ito nooit bijhouden. “Daarom denk ik dat kleine innovaties meer succes zullen hebben dan grootschalige theorieën over hoe de toekomst eruit ziet.” De leiders van grote bedrijven spelen daarin een belangrijk rol. Zij moeten de ‘innovators’ binnen hun bedrijf ruimte bieden om te werken aan vernieuwingen. De beste leiders zijn diegene die anderen in staat stellen om te vernieuwen in plaats van dat ze het zelf willen doen.

Breed inzetten en proberen, proberen

Volgens Ito zijn er nu nieuwsmedia, en bedrijven die dagbladen opkopen, die geloven dat ze met de juiste strategie een ommezwaai kunnen maken. Ze weten alleen nog niet wat de juiste strategie is. De betaalmuur was volgens hem een voorbeeld van zo’n strategie en er zijn meer ideeën die mogelijk kunnen werken. Voor vernieuwing in de journalistiek spelen organisaties die journalistieke projecten financieren daarom een belangrijke rol. Zelf is Ito bestuurslid van The Knight Foundation dat subsidies uitdeelt aan nieuwe journalistieke initiatieven.

Door veel projecten te financieren krijg je volgens hem snel te zien wat werkt en wat niet. Van de Knights News Challenge-projecten mislukken er een hoop, het merendeel zelfs, maar dat kenmerkt vernieuwing in een zware periode van verandering, vertelt Ito. “Probeer alle mogelijke verdienmodellen uit en leer van elkaars fouten. We moeten als gekken gaan experimenteren, zet breed in, omdat we dé oplossing nog niet gevonden hebben. En zelfs als we die oplossing vinden, kan het zijn, dat het alleen de oplossing is totdat de volgende oplossing zich aanbiedt. Daardoor is het een extra moeilijke uitdaging.”

Lef van startups

En juist daarom zijn kleine startups die durven te innoveren zo belangrijk. Juist in deze tijden van werkloosheid zie je de meest succesvolle startups opkomen. Datzelfde gold voor het succes van bedrijven uit Silicon Valley die ontstonden door massale werkloosheid, legt Ito uit. “Je hebt slimme mensen nodig die gedwongen worden nieuwe initiatieven te starten. Ik zeg niet dat het de oplossing is van alle innovatie, maar het zorgt voor een belangrijke categorie aan vernieuwing. Als je werkloos bent heb je niks te verliezen en neem je risico’s.” Het lef om te innoveren en te mislukken is volgens hem cruciaal voor vernieuwing.

Ito: “Ik zie mislukken als de creatie van feiten. Je kan het vergelijken met een hete elektrische kookplaat. Je krijgt te horen dat het heet is, maar toch raak je hem aan en brand je jezelf. Daarmee creëer je een feit en een ervaring. Als je ergens bang voor bent en je doet het niet, eindig je alleen met een theorie. Als je het wel probeert en je mislukt dan weet je dat je fout zat en leer je het beter te doen. Juist daarmee ontwikkel je vaardigheden om in te spelen op de markt en kom je te weten wanneer je producten moet bijstellen of lanceren. Maar dat krijg je alleen door het te doen en niet door het te bestuderen.”

Artikel verschenen op Persinnovatie.nl